Awokado, zwane po łacinie persea americana, to owoc pochodzący pierwotnie z Ameryki, o którym w ostatnim czasie można usłyszeć liczne zachwyty dietetyków. Według najnowszych badań, zawiera on ogromne ilości pożytecznych związków, i to tych wyjątkowo dobrze przyswajalnych przez organizm


Leszek Matela, NŚ 2/2018

Roślina należy do kategorii wiecznie zielonych drzew osiągających wysokość 15 do 30 m. Wywodzi się z Meksyku, ale ponieważ dobrze rośnie w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, szybko zaczęto ją uprawiać w całej Ameryce, jak i w wielu krajach Azji. Ma wyjątkowo długi okres dojrzewania, trwający nawet do 8 miesięcy. Rozróżnia się aż 150 jej odmian, ale w Polsce znanych jest tylko kilka. Najczęściej w sklepach pojawia się awokado zielone, a niekiedy też wersja ciemnobrązowa. Co ciekawe, posiada ono polską nazwę smaczliwka, która jednak używana jest rzadko.

Masło Boga

Regularne spożywanie owocu pomaga wzmocnić organizm bądź utrzymać jego dobrą kondycję. Stanowi też znakomite działanie profilaktyczne w zakresie wielu chorób. Dr Robert O. Young, amerykański mikrobiolog i propagator diety zasadowej, uważa go za doskonały pokarm dla ludzi i określa mianem masła Boga.

Rzadko który z produktów spożywczych jest tak cennym źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych jak awokado. Ten rodzaj pożytecznego dla nas tłuszczu chroni przed wystąpieniem choroby niedokrwiennej serca, miażdżycy, nadciśnienia oraz zawału serca. Najnowsze badania pokazują pozytywne działanie w przypadku zapobiegania nowotworom (zwłaszcza prostaty, piersi i jamy ustnej). Dzieje się tak nie tylko za sprawą wspomnianych związków tłuszczowych, ale też karotenoidów.

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Waterloo odkrył, że jeden z lipidów awokado, zwany awokatyną B, jest pomocny w zwalczaniu ostrej białaczki szpikowej. Owoc zabezpiecza również wątrobę, dzięki zawartości miedzi, która stymuluje produkcję enzymów wytwarzanych przez ten organ.

Odkryto jeszcze jedno ważne zastosowanie awokado, a mianowicie dla cukrzyków i osób z wysoką zawartością cukru we krwi. Znaczenie posiada w tym przypadku przede wszystkim kombinacja dużych ilości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i błonnika. Zabrano dowody, że smaczliwka poprawia tolerancję glukozy i zmniejsza insulinooporność. Nic dziwnego, że Amerykańskie Stowarzyszenie Diabetyków zaleca jej spożywanie osobom zagrożonym cukrzycą.

Kolejnymi cennymi składnikami są beta-sitosterol i glutation. Pierwszy ze wspomnianych związków hamuje wchłanianie cholesterolu w jelitach, a tym samym obniża jego poziom we krwi. Według amerykańskiego Narodowego Instytutu Nowotworów, spowalnia on też wzrost guzów nowotworowych, szczególnie prostaty. W awokado jest 76 mg beta–sitosterolu na 100 g miąższu, a więc ok. 4 razy więcej niż w innych owocach. Natomiast druga z wymienionych substancji - glutation ma właściwości przeciwutleniające, ochrania komórki przed uszkodzeniem ze strony toksyn i spowalnia procesy starzenia. Glutation odpowiedzialny jest też za przyswajalność innych antyoksydantów.

Ważną rolę pełni również połączenie jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i roślinnych fitosteroli. Dzięki temu można obniżyć poziom złego cholesterolu LDL i trójglicerydów przy jednoczesnym wzroście dobrego cholesterolu HDL. Inny przykład niezwykłego współdziałania różnych składników to kombinacja dużej zawartości kwasu foliowego i witaminy B6. Pomaga to redukować homocysteinę, która powoduje powstawanie blaszki miażdżycowej i zmiany miażdżycowe.

Cenne składniki w najlepszej do przyswojenia postaci

Zielony owoc, z wielką pestką w środku, to prawdziwa skarbnica odżywczych substancji. Niezwykłe właściwości posiada miąższ stanowiący ok. 85% masy. Spożywając go dostarczamy organizmowi dużych ilości potasu (35% więcej niż banany), dzięki czemu wspomagamy równowagę wodno-elektrolitową. W miąższu znajdują się również inne składniki mineralne, jak cynk, magnez, miedź i mangan. Awokado to także dobre źródło witamin: B1, B2, PP, B6, kwasu pantotenowego, kwasu foliowego, C, beta karotenu, E i K.

awokado

Awokado jest znakomitym źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych działających leczniczo i świetnie zastępujących masło

Innymi cennymi substancjami są: błonnik pokarmowy i kwas foliowy. Pierwszy pomaga w sprawnym działaniu układu trawiennego i wydalniczego. Drugi jest nieodzowny dla prawidłowych procesów metabolicznych. Posiada też pozytywny wpływ na wahania nastroju i stany depresyjne, gdyż kwas ten bierze udział w produkcji endorfin, zwanych hormonami szczęścia. Zalecany jest kobietom w ciąży, ponieważ obniża ryzyko wystąpienia wad wrodzonych. Zawartość luteiny w awokado wspomaga wzrok i chroni oczy przed zwyrodnieniem plamki żółtej i zaćmą. Natomiast polifenole i flawonoidy w jego składzie mają właściwości przeciwzapalne, przez co zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób zapalnych i stanów zwyrodnieniowych. Dzięki witaminie E i przeciwutleniaczom wyciągi z owocu stosowane są z powodzeniem w kosmetyce.

Jak jeść i przyrządzać awokado?

Najlepiej kupować owoce od razu nadające się do zjedzenia. Poprzez dotyk możemy wyczuć, czy miąższ nie jest zbyt twardy. Skórka powinna być bez plam i zasinienia. Jeśli trzeba przyśpieszyć dojrzewanie, zawińmy je w folię aluminiową lub papier i odłóżmy w ciemne miejsce na 2-3 dni.

Można awokado obierać na dwa sposoby. Umyty owoc przekrajamy wzdłuż na dwie części, robiąc nacięcie aż do pestki. Obie połówki przekręcamy w odwrotnych kierunkach, dzięki czemu rozdzielą się one, a pestka pozostanie w jednej z nich. Podważenie lekko nożem umożliwi jej wyjęcie. Przed spożyciem owoc obieramy i dzielimy na plasterki bądź krążki. Inną metodą jest stopniowe skrajanie skórki i odcinanie okrągłych kawałków od góry.

Miąższ ma naturalną tendencję do ciemnienia. Aby zahamować ten proces, skrapiamy go sokiem z cytryny, zawijamy w folię, ograniczając w ten sposób dostęp powietrza. Przechowujemy w chłodnym miejscu.

Owoc wywiera także pozytywny wpływ na przyswajalność innych składników pożywienia, kiedy jemy go razem z nimi. Gdy stanie się częścią sałatki, powoduje lepsze wchłanianie przeciwutleniaczy. Następuje np. zwiększona absorpcja przez organizm cennego likopenu z pomidorów czy beta-karotenu z marchwi.

Maślany owoc z pewnością warto włączyć do codziennej diety, stosować jako przekąskę, składnik sałatek i past, dodatek do dań drugich w czasie obiadu, kulinarne urozmaicenie do kaszek i płatków, a nawet używać w zastępstwie masła umieszczając plasterki na kromce chleba. Najzdrowiej jest spożywać awokado na surowo, gdyż wówczas żaden ze składników w nim zawartych nie ulega zniszczeniu.

 

 
 
Joomla Extensions